Nhiều người cho rằng chuối là loại trái cây giàu kali, tốt cho sức khỏe và có thể giúp cải thiện tình trạng mệt mỏi, suy nhược. Thế nhưng trường hợp của ông Trương, 70 tuổi, sống tại tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), lại là lời cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn khi tự ý bổ sung dinh dưỡng mà không có chỉ định y khoa.

Theo Hàng Châu Nhật Báo, ông Trương có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm. Một thời gian trước, ông thường xuyên cảm thấy cơ thể mệt mỏi, chân tay yếu sức và thiếu năng lượng. Nghe người quen cho rằng đây là dấu hiệu thiếu kali và chỉ cần ăn nhiều chuối là có thể cải thiện, ông lập tức làm theo.

Mỗi ngày, cụ ông duy trì ăn 3-4 quả chuối và kéo dài liên tục suốt nửa tháng. Tuy nhiên, thay vì khỏe hơn, tình trạng mệt mỏi ngày càng nghiêm trọng. Đến ngày 20/5, ông gần như kiệt sức hoàn toàn và được người nhà đưa đến Bệnh viện Lý Huệ Lợi thuộc Trung tâm Y tế Ninh Ba để cấp cứu.

Kết quả xét nghiệm khiến các bác sĩ bất ngờ. Nồng độ kali trong máu của bệnh nhân lên tới 7,94 mmol/L, vượt xa ngưỡng bình thường là 3,5-5,5 mmol/L. Trong y khoa, chỉ số trên 6,5 mmol/L đã được xem là mức nguy hiểm cần xử trí khẩn cấp.

Không chỉ vậy, điện tâm đồ của bệnh nhân cũng xuất hiện nhiều bất thường. Các bác sĩ chẩn đoán ông bị tăng kali máu nặng - tình trạng có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, rung thất hoặc ngừng tim đột ngột bất cứ lúc nào.

Ngay lập tức, bệnh viện kích hoạt quy trình cấp cứu. Bệnh nhân được chuyển vào phòng hồi sức cấp cứu (EICU), sử dụng thuốc nhằm giảm độc tính của kali đối với tim và bảo vệ chức năng tim mạch. Đồng thời, các bác sĩ tiến hành lọc máu khẩn cấp để loại bỏ lượng kali dư thừa ra khỏi cơ thể.

Sau quá trình điều trị tích cực, chỉ số kali trong máu của ông Trương dần trở về mức bình thường, điện tâm đồ ổn định trở lại và bệnh nhân thoát khỏi tình trạng nguy kịch.

Cụ ông phải điều trị trong phòng EICU vì tăng kali máu nặng do ăn 3-4 quả chuối mỗi ngày trong suốt nửa tháng. Ảnh: Hàng Châu Nhật Báo.

Vì sao ăn chuối lại có thể gây tăng kali máu?

Bác sĩ Châu Đĩnh, Phó trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Lý Huệ Lợi, cho biết đối với người khỏe mạnh, thận có khả năng đào thải lượng kali dư thừa ra ngoài nên việc ăn chuối ở mức hợp lý thường không gây vấn đề đáng lo ngại.

Tuy nhiên, ở người cao tuổi, bệnh nhân tăng huyết áp đang sử dụng thuốc điều trị lâu dài hoặc người mắc bệnh thận mạn tính, khả năng đào thải kali của cơ thể có thể suy giảm. Khi những người này tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu kali trong thời gian dài, kali sẽ tích tụ trong máu và làm tăng nguy cơ tăng kali máu.

Ngoài chuối, nhiều thực phẩm khác cũng chứa lượng kali cao như cam, sầu riêng, rau bina, khoai tây và các loại hạt.

Tăng kali máu nguy hiểm như thế nào?

Kali là khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của cơ bắp, thần kinh và đặc biệt là duy trì nhịp tim bình thường. Tuy nhiên, khi nồng độ kali trong máu tăng quá cao, hệ thống dẫn truyền điện của tim có thể bị rối loạn nghiêm trọng.

Điều đáng lo ngại là tăng kali máu giai đoạn đầu thường không có triệu chứng đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, yếu cơ hoặc tê bì nhẹ. Nhưng khi kali tiếp tục tăng cao, nguy cơ rối loạn nhịp tim và ngừng tim đột ngột có thể xảy ra rất nhanh.

4 lưu ý để tránh bổ sung kali sai cách

Bác sĩ Châu Đĩnh khuyến cáo mọi người không nên tự ý bổ sung chất dinh dưỡng nếu cảm thấy không khỏe. Mệt mỏi hay suy nhược không nhất thiết là do thiếu kali. Những triệu chứng này có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác như tim mạch, nội tiết hoặc bệnh thận.

Việc bổ sung kali cần dựa trên kết quả xét nghiệm và chỉ định của bác sĩ. Ngay cả khi cơ thể thực sự thiếu kali, việc bổ sung quá mức cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Đối với người cao tuổi, bệnh nhân tăng huyết áp, bệnh thận mạn hoặc đang dùng một số loại thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa kali, cần thận trọng khi sử dụng các thực phẩm giàu kali với số lượng lớn trong thời gian dài.

Ngoài ra, người mắc bệnh mạn tính nên tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ và kiểm tra điện giải thường xuyên để phát hiện sớm các bất thường trước khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm.