Ngày 15-12, TAND quận Phú Nhuận (TP.HCM) đã xử sơ thẩm bị cáo Nguyễn Trần Hoàng Phong (sinh năm 1988, ngụ quận Gò Vấp) về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Phong là người thuê xe Mercedes lái và tông trực diện khiến người lái xe grab chở nữ tiếp viên hàng không Nguyễn Thị Bích Hường tử vong, còn chị Hường bị thương tật 79%.
 
Sau một ngày xét xử, HĐXX tuyên bố nghị án kéo dài và dự kiến sẽ tuyên án vào chiều nay, 16-12. 
 
Trước đó, đại diện VKS nhận định cần có bản án nghiêm minh để răn đe và cách ly bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian. Tuy nhiên, theo đại diện VKS, Phong đã đầu thú, thành khẩn khai báo tại tòa nên đề nghị HĐXX giảm một phần hình phạt cho bị cáo. Viện đề nghị HĐXX phạt Phong 6-7 năm tù, đồng thời buộc bị cáo phải bồi thường cho ông Thường hơn 477 triệu đồng, bồi thường cho chị Hường 1,4 tỉ đồng.

Bị cáo Nguyễn Trần Hoàng Phong tại tòa. Ảnh: PHƯƠNG LOAN

Tại tòa, bị cáo thú nhận sử dụng bằng lái xe và CMND giả của một người tên Sang. Sau khi tai nạn xảy ra, trên đường từ Đà Lạt về TP.HCM bị cáo đã vứt bỏ những giấy tờ này. 

Bị cáo cho biết trong thời gian chờ tòa xử đã ký công chứng sang tên nhà chung cư mua trả góp chung với mẹ cho người mẹ nên giờ không còn tài sản nào khác để chịu trách nhiệm với bị hại. 
 
Phong khai thời điểm ký giấy chuyển nhượng, bị cáo đang bị tạm giam, có một người ở phòng công chứng đến, mang giấy tờ yêu cầu Phong ký. Bị cáo ký nhưng không biết giấy tờ đó có nội dung gì. 

Bị cáo Phong cho biết trong thời gian chờ tòa xử đã ký công chứng sang tên nhà chung cư mua trả góp chung với mẹ cho người mẹ nên giờ không còn tài sản nào khác để chịu trách nhiệm với bị hại. Ảnh: PHƯƠNG LOAN

Trả lời tòa, bà My (mẹ bị cáo) trình bày khi nghe đến khoản tiền bồi thường quá lớn, bà nghĩ sẽ mang căn nhà đi thế chấp ngân hàng lấy tiền bồi thường. Tuy nhiên, vì căn nhà chưa có sổ đỏ, không ngân hàng nào chấp nhận nên bà sang tên nhà cho người khác (?!). 
Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị hại cho rằng VKS cần áp dụng thêm tình tiết không cứu giúp người bị hại sau khi tai nạn xảy ra đối với bị cáo. Bị cáo cũng thừa nhận việc bỏ trốn khỏi hiện trường, bỏ SIM điện thoại, yêu cầu những người biết vụ việc xóa những clip để tránh cơ quan điều tra phát hiện. Những hành vi trên đủ căn cứ để áp dụng tình tiết này đối với bị cáo… 

Cú tông xe trực diện của bị cáo Phong đã khiến anh lái xe ôm Lê Mạnh Thường tử vong, chị Nguyễn Thị Bích Hường bị thương tật 79%. Ảnh: PHƯƠNG LOAN

Theo hồ sơ, 5 giờ sáng 30-1 (mùng 6 tết Canh Tý), chị Nguyễn Thị Bích Hường đặt xe máy qua ứng dụng Grab để đi làm. Xe vừa chở chị rời nhà thì một chiếc ô tô Mercedes bảy chỗ đi chiều ngược lại bất ngờ lấn sang trái, chạy với tốc độ 84 km/giờ và tông trực diện. Tài xế ô tô gọi cấp cứu, sau đó rời khỏi hiện trường. 
Hai ngày sau, Phong, người lái xe Mercedes nói trên, ra đầu thú. Người lái xe ôm là ông Lê Mạnh Thường (SN 1956) đã tử vong vì đa chấn thương nặng. Chị Hường may mắn thoát chết nhưng bị thương tật 79%.
 

 Đối phó với việc tẩu tán tài sản

Một trong những vấn đề bất thường của vụ án này là bị cáo đã kịp ký sang tên nửa căn nhà cho mẹ bị cáo, có công chứng. Đây được coi là hành vi tẩu tán tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ pháp lý về bồi thường thiệt hại. 

Theo Điều 44 Luật Công chứng thì trường hợp Phong đang bị tạm giam, nếu có yêu cầu công chứng thì việc công chứng có thể diễn ra tại trại tạm giam. Do đó, việc công chứng viên vào trại công chứng là bình thường.

Nếu kiểm tra trên hệ thống, liên kết mạng, tài sản công chứng chuyển nhượng không bị ngăn chặn thì theo quy định, việc công chứng là bình thường. Tuy nhiên, thông thường công chứng viên cũng sẽ dùng những kinh nghiệm nghề nghiệp, vốn sống, hiểu biết... để quyết định việc có công chứng hay không. Chẳng hạn, công chứng viên công chứng tại trại tạm giam thì sẽ biết người giao dịch là ai, đang có nghĩa vụ gì...

Quá trình tố tụng, Phong chưa bồi thường cho bị hại nhưng có tài sản duy nhất lại bán đi, như vậy càng chứng minh rõ dấu hiệu tẩu tán tài sản, trốn tránh nghĩa vụ.

Hợp đồng công chứng thường đi kèm: “Các bên cam kết giao dịch đúng pháp luật, không nhằm tẩu tán tài sản”... chỉ là một hình thức sáo ngữ, là biện pháp tình thế để các bên an tâm. Sau này, nếu có việc trái pháp luật thì cũng phải giải quyết bằng pháp luật.

Những người có liên quan (như người được quyền nhận bồi thường) có quyền kiện việc dân sự đề nghị tòa tuyên bố hủy hợp đồng mua bán được công chứng trong trại tạm giam này. Đồng thời, tại phiên tòa hình sự đang diễn ra, họ có quyền yêu cầu tòa án ra quyết định ngăn chặn, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đối với căn nhà đó.

Ngoài ra, khi xác định giao dịch nhằm tẩu tán tài sản, trốn tránh nghĩa vụ, việc công chứng là không phù hợp quy định pháp luật thì công chứng viên có quyền đề nghị tòa tuyên bố giao dịch vô hiệu. Đây là một trong những biện pháp khắc phục, sửa sai...

 

Công chứng viên NGUYỄN THANH LƯƠNG

Hội Công chứng tỉnh Tiền Giang


Khó xử hình sự người cho bị cáo thuê xe

Về việc xử lý hình sự người cho thuê xe, Điều 264 BLHS quy định: Người nào giao cho người mà biết rõ người đó không có giấy phép lái xe hoặc đang trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy, chất kích thích mạnh khác hoặc không đủ các điều kiện khác theo quy định của pháp luật điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác. 

Trên thực tế, khó chứng minh người cho thuê xe biết người thuê không có giấy phép lái xe hoặc xài giấy giả, trừ trường hợp (có thể) là những người thân quen, người trong gia đình... 

Bị cáo Phong xài bằng lái và CMND giả khi thuê xe. Luật hiện hành cũng không quy định trách nhiệm buộc người cho thuê xe phải biết (qua giám định) giấy tờ các loại của khách khi thuê xe là giả. Thực tiễn, các công ty cho thuê xe sẽ lưu giữ các bản phôtô giấy tờ. 

Vì vậy, theo diễn biến vụ án này, rất khó để xem xét trách nhiệm hình sự người cho bị cáo thuê xe. 

Về trách nhiệm bồi thường dân sự, chủ xe là chủ nguồn nguy hiểm cao độ, có trách nhiệm bồi thường khi xe gây tai nạn. Tuy nhiên, căn cứ khoản 2 Điều 601 BLDS 2015 thì xe này do bị cáo Phong thuê để tự lái, có hợp đồng nên trách nhiệm bồi thường vẫn thuộc bị cáo này. 

Luật sư NGUYỄN DUY QUANGĐoàn Luật sư TP.HCM